Λίγα λόγια για τους διακεκριμένους Γρανιτσιώτες

Η Γρανίτσα είναι η πατρίδα ανθρώπων που διακρίθηκαν για τη λογοτεχνική, καλλιτεχνική και επιστημονική τους έκφραση, κάποιοι απ’ αυτούς πανελλαδικά. Η Αδελφότητα, εκφράζοντας τους εν Αθήναις Γρανιτσιώτες, αφιερώνει εδώ από μία σελίδα στους διακεκριμένους αυτούς συγχωριανούς μας, για να τους τιμήσει. Ο σύλλογός μας και η μικρή κοινωνία τού χωριού μας γνωρίζουμε ότι η συλλογική σκέψη και δράση μπορεί να πολλαπλασιάσει τις ικανότητες μίας ομάδας ανθρώπων ή μίας μικρής κοινωνίας. Αναγνωρίζουμε όμως επιπλέον ότι οι μεμονωμένοι άνθρωποι που εκφράζουν ιδιαίτερα ταλέντα και ικανότητες, όταν τα εντάσσουν στην υπηρεσία τού κοινού καλού, μπορούν να ανάγουν τα κοινά σημεία αναφοράς σε ανώτερα επίπεδα και να δημιουργήσουν το καλό παράδειγμα έκφρασης και άμιλλας για τους συμπολίτες τους, καθώς και χρέος για να τους μιμηθούμε και να τους ξεπεράσουμε. Αυτούς τους συγχωριανούς μας τιμούμε εδώ, που πρόσφεραν στην ευρύτερη και στενή κοινωνία τους και ξεχώρισαν μεταξύ μας για τις ιδιαίτερες ικανότητές τους, τιμώντας έτσι τον τόπο και την κοινωνία που τους ανέθρεψε.

Μιχάλης Σταφυλάς

Written by Super User. Posted in Το χωριο μας - άνθρωποι - ΜιχΣταφ

ΜΙΧΑΛΗΣ ΣΤΑΦΥΛΑΣ

            Ο Μιχάλης Σταφυλάς γεννήθηκε στη Γρανίτσα το 1920 όπου και τέλειωσε το δημοτικό με δάσκαλο τον πατέρα του Σωτήρη Σταφυλά. Γράφτηκε στη Νομική Σχολή Αθηνών την οποία αργότερα εγκατέλειψε παίρνοντας μέρος στην Εθνική Αντίσταση. Η πρώτη του εμπειρία με τα γραπτά ήταν πικρή, αφού πρωτοσέλιδο άρθρο του, που δημοσιεύτηκε στην καθημερινή εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ στις 19-07-1936, όταν εκείνος ήταν μόλις 16 χρόνων, θεωρήθηκε από τη δικτατορία του Μεταξά επαναστατικό με αποτέλεσμα να αποβληθεί αρχικά από το Γυμνάσιο Καρπενησίου και αργότερα και από το Γυμνάσιο Αγρινίου.

            Σταδιοδρόμησε ως υπάλληλος του Υπουργείου Συγκοινωνιών, απολύθηκε από τη δικτατορία της 21ης Απριλίου 1967 και αφού επανήλθε δικαιωθείς, συνταξιοδοτήθηκε με το βαθμό του διευθυντή. Από το 1981 εκλέγεται διοικητικός σύμβουλος του Συνδέσμου Ελλήνων Λογοτεχνών και κατόπιν της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών. Είναι αντιπρόεδρος του ελληνικού τμήματος της Διεθνούς Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών και μέλος του ΠΕΝ. Βιογραφείται σε ελληνικές και ξένες εγκυκλοπαίδειες. Έχει λάβει μέρος σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια και έχει δώσει εκατοντάδες ομιλίες. Πολλά κείμενά του έχουν μεταφραστεί σε ξένες γλώσσες.

            Όταν απολύθηκε από τη δικτατορία της 21ης Απριλίου δημιούργησε τον εκδοτικό οίκο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ και κυκλοφόρησε την 10τομη Παγκόσμια Εγκυκλοπαίδεια Γραμμάτων και Τεχνών «ΓΙΓΑΝΤΕΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ», της οποίας τα περισσότερα κείμενα έγραφε ο ίδιος. Στον λογοτεχνικό τομέα είναι ο πρώτος μελετητής που παρουσίασε στην Ελλάδα τον Τούρκο ποιητή και φιλέλληνα ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ με το πρώτο του βιβλίο το 1950. Έκτοτε έχει εκδώσει πολλά βιβλία και μελέτες, σπουδαιότερα των οποίων είναι: Τέχνη και τεχνική 1950, Γεώργιος Καφαντάρης – Τρεις σταθμοί της ζωής του 1966, Γιάννης Βλαχογιάννης 1972, Κ. Καλατζής 1980, Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης 1983, Μνήμη Γιώργου Κοτζιούλα 1983, Αναφορά σε μορφές Νεοελληνικής Λογοτεχνίας 1983, Νικηφόρος Βρετάκος 1983, Γιάννης Σκαρίμπας 1984, Δημιουργοί του καιρού μας 1986, Γιώργος Κρικέλης 1987, Της πατρίδας και της Λευτεριάς 1988, Τρεις περιπτώσεις της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας 1988,Ομόκεντρες Ανομοιογένειες 1989, Αγγελος Σικελιανός 1989, Ο Καζαντζάκης κάτω απ΄το φώς της διαλεκτικής 1990, Η Άννα Κατσίκη-Γκίβαλου 1991, Η αρχή και το τέλος της Σοβιετικής Λογοτεχνίας 1992, Προβλήματα κριτικής στο χώρο της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας 1994, Διαρκής ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, 18 τόμοι 1974-1999, Βιβλιογραφικά-Κριτικά του Γιάννη Βλαχογιάννη 1995, Ιάσων Ευαγγέλου 1995, Ανδρέας Ι. Πουρνάρας 2000, Γ. Καφαντάρης 2006, Ζαχαρίας Παπαντωνίου και Δημήτρης Πουρνάρας 2014.

            Έχει γράψει τα εξής διηγήματα: Κατοχή 1965, Άνθρωποι για Αντιπαράσταση 1979 και Σούρουπο μέρα μεσημέρι 1995. Μυθιστορήματα, Το Τέλος του καλού μας κόσμου 1967, Οι λαμπάδες της Ρωμιοσύνης 1976, Ιστορία ανθρωπίνων Δικαιωμάτων 1992 και η Μεγάλη Σκευωρία 1987. Ποίηση Ευρυτανία 1962 και Μοιρολόι για το δάσκαλο που σκοτώθηκε 1963. Θεατρικό είναι ο ΠΑΤΡΟΚΟΣΜΑΣ 1962. Περιοδικά έχει εκδώσει τον Νεοελληνικό Λόγο 1965-1967 και Θεσσαλική Εστία 1973-1988. Από το 1988 ως σήμερα είναι διευθυντής στη θέση του Μελή Νικολαίδη του περιοδικού «ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ».

Σήμερα επιμελείται την έκδοση του τριμηνιαίου περιοδικού της Πανευρυτανικής Ένωσης «ΕΥΡΥΤΑΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ». Κάθε χρόνο εκδίδει την Διαρκή Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνόας που βρίσκεται στον 18ο τόμο. Το 2008 η Πανευρυτανική Ένωση κυκλοφόρησε το βιβλίο του Ευρυτανικά με εισηγήσεις σε διάφορα ιστορικά και αντιστασιακά θέματα. Το 2008 κυκλοφόρησε επίσης από την Εταιρία Ευρυτάνων Επιστημόνων το βιβλίο της καθηγήτριας Πανεπιστημίου και τ. υφυπουργού Πολιτισμού Καλιόπης Μπουρδάρα «ΜΙΧΑΛΗΣ ΣΤΑΦΥΛΑΣ – Ο ΕΥΡΥΤΑΝΑΣ ΛΟΓΙΟΣ».

Αναφορά (και εξωτερικές παραπομπές, όπου υπάρχουν) στους άλλους αξιόλογους Ευρυτάνες

 Η Ευρυτανία υπήρξε η γενέτειρα κάποιων αξιόλογων επιστημόνων, πανεπιστημιακών, πολιτικών, δασκάλων, καλλιτεχνών, καθώς και ανθρώπων με έντονη κοινωνική προσφορά, όλων διακεκριμένων για τον πραγματισμό και τον ανθρωπισμό τους.

Από τους παλιότερους, να θυμίσουμε ενδεικτικά ότι ο υπουργός και πρωθυπουργός Γεώργιος Καφαντάρης, ο στρατηγός τού 1940 Χαράλαμπος Κατσιμήτρος, ο υπουργός Βασίλειος Καραπιπέρης ήταν Ευρυτάνες. Επίσης, ας αναφέρουμε ενδεικτικά τον Παύλο Μπακογιάννη, τον Πάνο Βασιλείου, το Δημήτρη Πουρνάρα, το Χαρίδημο Τσούκα, τον Κλεομένη Κουτσούκη, τον Παναγιώτη Βλάχο, την Καλλιόπη Μπουρδάρα, τον Δημοσθένη Τσιαμάκη, το Μάρκο Γκιόλια και πολλούς άλλους, των οποίων η έγνοια για την κοινωνία και τον τόπο καταγωγής τους αποδείχθηκε και αποδεικνύεται με τη συνεχή προσφορά τους.

Διακεκριμένοι παν-Ευρυτανικοί σύλλογοι

Οι ισχυροί σύλλογοι παν-Ευρυτανικής εμβέλειας είναι η Εταιρεία Ευρυτάνων Επιστημόνων, η Πανευρυτανική Ένωση και η Ομοσπονδία Ευρυτανικών Συλλόγων. Η πρώτη αποτελεί αξιόπιστο όργανο σχεδιασμού, τοποθετήσεων και γνωμοδοτήσεων επί οικονομικών, αρχαιολογικών, κοινωνικών, πολιτιστικών θεμάτων που αφορούν την Ευρυτανία, ενώ διενεργεί εκδηλώσεις και βραβεύσεις. Η δεύτερη αποτελεί μία δυναμική ένωση, με ιδιαίτερη έγνοια και φροντίδα για τον τόπο, με ενδεικτικές δράσεις εκδόσεις βιβλίων και περιοδικών, υποτροφίες, βραβεύσεις, πολιτικές και κοινωνικές παρεμβάσεις και επιτυχίες, καθιέρωση εκδηλώσεων, ενίσχυση φυσικών και συλλογικών προσώπων, φροντίδα για τα μνημεία τού τόπου κ.ά. Η τρίτη αποτελεί τον συνδετικό κρίκο μεταξύ όλων των επιμέρους Ευρυτανικών συλλογικών σχηματισμών, καθώς και το διαχειριστή και διοργανωτή δια-συλλογικών δράσεων και εκδηλώσεων.

 Η ικανότητα μίας κοινωνίας να κρατά και να ενθαρρύνει αυτούς που τείνουν να διαπρέψουν

Οι άνθρωποι που διακρίνονται για τα ταλέντα και την έκφρασή τους σέβονται την παράδοση, την υπηρετούν αλλά και δημιουργούν παράδοση με τη σειρά τους. Ένα παράδειγμα είναι τα δημοτικά τραγούδια, που λέγονται έτσι επειδή δημιουργούνται από το ‘δήμο’, δηλ. από όλους τους ανθρώπους μίας συνεκτικής πολιτικής κοινωνίας που συμβάλλουν ο κάθε ένας  με τον τρόπο του και με τις ικανότητές του  στη μελοποίηση συναισθημάτων και γεγονότων. Η παράδοση αυτή παραμένει και αποτελεί ισχυρή βάση διαπαιδαγώγησης της κοινωνίας τους, η οποία κοινωνία έχει πάντα τιμητικές θέσεις για τους ανθρώπους αυτούς. Έτσι, δημιουργείται γόνιμο έδαφος για τους νεώτερους, οι οποίοι ενθαρρύνονται να αναπτύσσουν τα ταλέντα τους και να εκφράζονται στο ‘δήμο’ τους, δηλ. στην ιδιαίτερη κοινωνία τους, με το δικό τους προσωπικό τρόπο, εξασφαλίζοντας έτσι την συνέχεια της πνευματικής ταυτότητας ενός τόπου. Έτσι, διατηρείται και η συνέχεια τής δημοτικής παράδοσης, δηλ. της παράδοσης που συντηρείται από όλους τους πολίτες τού ‘δήμου’, συγκεράζοντας την ιδιαίτερη συνεισφορά τού καθ’ ενός στη διαμόρφωση κοινής πολιτιστικής ταυτότητας, σύμφωνα με τα ταλέντα και τις ευαισθησίες του.

 

 

Οι νέοι αξιόλογοι Γρανιτσιώτες

Όπως γράφεται παραπάνω και αποδεικνύεται συχνά, η Γρανίτσα αναδεικνύει συνεχώς νέους λογοτέχνες και καλλιτέχνες, καθώς και επιστήμονες. Η πνευματική παράδοση τού χωριού ευνοεί τους νέους να καλλιεργήσουν τα ταλέντα τους, γνωρίζοντας ότι οι συγχωριανοί και συμπατριώτες τους θα τους ενθαρρύνουν και θα τους τιμήσουν. Μία συζήτηση με κάποιον συμπατριώτη μας ή η επικοινωνία με την Αδελφότητα, καθώς και μία επίσκεψη στο χωριό αρκούν για να πείσει για του λόγου το αληθές.

(Η φωτογραφία απεικονίζει, ενδεικτικά, τον αυτοδίδακτο βιολιστή Γρηγόρη Βασιλείου Αλέστα, με το προσωνύμιο "μαγευτικός").

Εκδηλώσεις για τους διακεκριμένους Γρανιτσιώτες

Η Αδελφότητα αλλά και ο πολιτιστικός σύλλογος τής Γρανίτσας, υπό την αιγίδα τού Δήμου και σε συνεργασία με αδελφούς φορείς, τιμούμε συχνά τούς διακεκριμένους συμπατριώτες μας, διοργανώνοντας αντίστοιχες εκδηλώσεις. Παράδειγμα η εκδήλωση προς τιμήν τού Ζαχαρία Παπαντωνίου που έλαβε χώρα στο χωριό τον Αύγουστο 2010, έτος που ήταν αφιερωμένο στη μνήμη του, και η αντίστοιχη εκδήλωση για το Στέφανο Γρανίτσα, που έλαβε χώρα στο χωριό τον Αύγουστο 2015, για τον ίδιο λόγο. Εκδηλώσεις για τους διακεκριμένους συμπατριώτες μας έχουν συζητηθεί και θα προγραμματισθούν από την Αδελφότητα και στο μέλλον.

Η πλατεία με τις προτομές των διακεκριμένων Γρανιτσιωτών

Η Γρανίτσα έχει αφιερώσει μία από τις πλατείες της σε τρία από τα διακεκριμένα τέκνα της: τους λογοτέχνες Ζαχαρία Παπαντωνίου και Στέφανο Γρανίτσα και το στρατηγό Ιωάννη Κωνσταντίνου, για τους οποίους έχουν στηθεί προτομές, ενώ το όνομα τής πλατείας τιμά τον ιερέα Σπυρίδωνα Μανωλίδη, πατέρα τού ομώνυμου ιατρού και πανεπιστημιακού καθηγητή, τού οποίου το οικόπεδο τής πλατείας υπήρξε πατρική κληρονομιά. Η θέση τής πλατείας και ο διακριτικός της φωτισμός την κάνει ιδιαίτερα αγαπητή στα παιδιά και τη νεολαία, κάθε καλοκαίρι, ενώ προτιμάται και για τις κάθε είδους εκδηλώσεις.

Στοιχεία επικοινωνίας

Η Αδελφότητα Γρανιτσιωτών στεγάζεται σε αίθουσα πολλαπλών χρήσεων στο εσωτερικό τής πλατείας Νικολαΐδη, στον Καρέα (Τ.Κ. 16233) του Βύρωνα, έπειτα από ευγενική παραχώρηση του πρώην δημάρχου Βύρωνα Νίκου Χαρδαλιά. Η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου μας είναι η info@engranitsi.gr και ελέγχεται καθημερινά. Πρόεδρος τού παρόντος Δ.Σ. είναι ο Αλέξης Καρδαμπίκης και τα στοιχεία επικοινωνίας του είναι: τηλέφωνο κινητό 6937430382 και διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου alexis1kardabikis@gmail.com.

 

 Οι απόδημοι Γρανιτσιώτες

Αρκετές οικογένειες τής Γρανίτσας, καθώς και οικογένειες των οποίων κάποιο μέλος κατάγεται από το χωριό, έχουν συγγενείς και δικούς τους απόδημους στο εξωτερικό, ιδιαίτερα στις Η.Π.Α. και στον Καναδά. Κάποιοι από αυτούς φέρουν επώνυμα που έχουν εκλείψει από το χωριό. Κάποιοι είναι επιτυχημένοι επιχειρηματίες στον τόπο κατοικίας τους. Κάποιοι επισκέπτονται τη Γρανίτσα συχνά, όσο επιτρέπει η απόσταση. Κάποιοι από αυτούς είναι ενεργά μέλη τής Αδελφότητας και λαμβάνουν την εφημερίδα μας τακτικά. Οι εν Ελλάδι Γρανιτσιώτες και η Αδελφότητα ειδικότερα περιβάλλουμε με ιδιαίτερη αγάπη τούς απόδημους συγγενείς, συγχωριανούς και συμπατριώτες μας.