Μιχάλης Σταφυλάς

Written by Super User. Posted in Το χωριο μας - άνθρωποι - ΜιχΣταφ

ΜΙΧΑΛΗΣ ΣΤΑΦΥΛΑΣ

            Ο Μιχάλης Σταφυλάς γεννήθηκε στη Γρανίτσα το 1920 όπου και τέλειωσε το δημοτικό με δάσκαλο τον πατέρα του Σωτήρη Σταφυλά. Γράφτηκε στη Νομική Σχολή Αθηνών την οποία αργότερα εγκατέλειψε παίρνοντας μέρος στην Εθνική Αντίσταση. Η πρώτη του εμπειρία με τα γραπτά ήταν πικρή, αφού πρωτοσέλιδο άρθρο του, που δημοσιεύτηκε στην καθημερινή εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ στις 19-07-1936, όταν εκείνος ήταν μόλις 16 χρόνων, θεωρήθηκε από τη δικτατορία του Μεταξά επαναστατικό με αποτέλεσμα να αποβληθεί αρχικά από το Γυμνάσιο Καρπενησίου και αργότερα και από το Γυμνάσιο Αγρινίου.

            Σταδιοδρόμησε ως υπάλληλος του Υπουργείου Συγκοινωνιών, απολύθηκε από τη δικτατορία της 21ης Απριλίου 1967 και αφού επανήλθε δικαιωθείς, συνταξιοδοτήθηκε με το βαθμό του διευθυντή. Από το 1981 εκλέγεται διοικητικός σύμβουλος του Συνδέσμου Ελλήνων Λογοτεχνών και κατόπιν της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών. Είναι αντιπρόεδρος του ελληνικού τμήματος της Διεθνούς Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών και μέλος του ΠΕΝ. Βιογραφείται σε ελληνικές και ξένες εγκυκλοπαίδειες. Έχει λάβει μέρος σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια και έχει δώσει εκατοντάδες ομιλίες. Πολλά κείμενά του έχουν μεταφραστεί σε ξένες γλώσσες.

            Όταν απολύθηκε από τη δικτατορία της 21ης Απριλίου δημιούργησε τον εκδοτικό οίκο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ και κυκλοφόρησε την 10τομη Παγκόσμια Εγκυκλοπαίδεια Γραμμάτων και Τεχνών «ΓΙΓΑΝΤΕΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ», της οποίας τα περισσότερα κείμενα έγραφε ο ίδιος. Στον λογοτεχνικό τομέα είναι ο πρώτος μελετητής που παρουσίασε στην Ελλάδα τον Τούρκο ποιητή και φιλέλληνα ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ με το πρώτο του βιβλίο το 1950. Έκτοτε έχει εκδώσει πολλά βιβλία και μελέτες, σπουδαιότερα των οποίων είναι: Τέχνη και τεχνική 1950, Γεώργιος Καφαντάρης – Τρεις σταθμοί της ζωής του 1966, Γιάννης Βλαχογιάννης 1972, Κ. Καλατζής 1980, Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης 1983, Μνήμη Γιώργου Κοτζιούλα 1983, Αναφορά σε μορφές Νεοελληνικής Λογοτεχνίας 1983, Νικηφόρος Βρετάκος 1983, Γιάννης Σκαρίμπας 1984, Δημιουργοί του καιρού μας 1986, Γιώργος Κρικέλης 1987, Της πατρίδας και της Λευτεριάς 1988, Τρεις περιπτώσεις της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας 1988,Ομόκεντρες Ανομοιογένειες 1989, Αγγελος Σικελιανός 1989, Ο Καζαντζάκης κάτω απ΄το φώς της διαλεκτικής 1990, Η Άννα Κατσίκη-Γκίβαλου 1991, Η αρχή και το τέλος της Σοβιετικής Λογοτεχνίας 1992, Προβλήματα κριτικής στο χώρο της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας 1994, Διαρκής ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, 18 τόμοι 1974-1999, Βιβλιογραφικά-Κριτικά του Γιάννη Βλαχογιάννη 1995, Ιάσων Ευαγγέλου 1995, Ανδρέας Ι. Πουρνάρας 2000, Γ. Καφαντάρης 2006, Ζαχαρίας Παπαντωνίου και Δημήτρης Πουρνάρας 2014.

            Έχει γράψει τα εξής διηγήματα: Κατοχή 1965, Άνθρωποι για Αντιπαράσταση 1979 και Σούρουπο μέρα μεσημέρι 1995. Μυθιστορήματα, Το Τέλος του καλού μας κόσμου 1967, Οι λαμπάδες της Ρωμιοσύνης 1976, Ιστορία ανθρωπίνων Δικαιωμάτων 1992 και η Μεγάλη Σκευωρία 1987. Ποίηση Ευρυτανία 1962 και Μοιρολόι για το δάσκαλο που σκοτώθηκε 1963. Θεατρικό είναι ο ΠΑΤΡΟΚΟΣΜΑΣ 1962. Περιοδικά έχει εκδώσει τον Νεοελληνικό Λόγο 1965-1967 και Θεσσαλική Εστία 1973-1988. Από το 1988 ως σήμερα είναι διευθυντής στη θέση του Μελή Νικολαίδη του περιοδικού «ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ».

Σήμερα επιμελείται την έκδοση του τριμηνιαίου περιοδικού της Πανευρυτανικής Ένωσης «ΕΥΡΥΤΑΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ». Κάθε χρόνο εκδίδει την Διαρκή Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνόας που βρίσκεται στον 18ο τόμο. Το 2008 η Πανευρυτανική Ένωση κυκλοφόρησε το βιβλίο του Ευρυτανικά με εισηγήσεις σε διάφορα ιστορικά και αντιστασιακά θέματα. Το 2008 κυκλοφόρησε επίσης από την Εταιρία Ευρυτάνων Επιστημόνων το βιβλίο της καθηγήτριας Πανεπιστημίου και τ. υφυπουργού Πολιτισμού Καλιόπης Μπουρδάρα «ΜΙΧΑΛΗΣ ΣΤΑΦΥΛΑΣ – Ο ΕΥΡΥΤΑΝΑΣ ΛΟΓΙΟΣ».

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΚΑΛΟΥ ΜΑΣ ΚΟΣΜΟΥ

 ΠΡΟΛΟΓΟΣ

 Σ’ ένα τέτοιο σωστό δρόμο ενατένισης τής ζωής – τί παράξενο – μ’ έβαλαν δυό φτωχοί και καταφρονεμένοι άνθρωποι. Ο Μαστραντρέας κι’ ο μικρός παραγιός του. Στα μάτια τους μέσα, διάβασα τους κρυφούς καϋμούς τους. Στα λόγια τους, τη στέρεη κι’ απλή φιλοσοφία των ταπεινών. Στα κλάμα τους και στην ανασεμιά τους, τις λαχτάρες, τις διαμαρτυρίες, τις πίκρες και τις χαρές. Λέω πως θα ζουν ακόμα, πως θα αγωνίζονται για το χωμί τους σε κάποια πολύβουη πολιτεία. Όπου και νάναι, όπως και νάναι, παρακαλώ το θεό τής αγάπης να τους έχει καλά. Πού να τόξεραν πως στάθηκαν οι δάσκαλοί μου, εκείνο το γλυκό πρωινό, στο πυκνό δάσος τής Ευρυτανίας.

 

Ο ΠΑΤΡΟΚΟΣΜΑΣ

 (βιβλίο Ανδρέα Τσούρα)

Λένε: «Ο παπουλάκης είπε τούτο...» και ανιστοράνε παλιές και ξεχασμένες ιστορίες τού Πατροκοσμά, ολόιδια όπως όταν θυμούμαστε έναν δικό μας αγαπημένο άνθρωπο, που μας μιλούσε μια χειμωνιάτικη ατέλειωτη νύχτα, στο γωνολίθι τού σπιτιού μας. Και το παράξενο είναι πως οι χωριάτες μας οι παλιότεροι, μιλάνε για τον «καλόγερο» σα να τον είδαν με τα μάτια τους, σαν να τον άκουσαν και νάνοιωσαν τη γλυκειά γεύρη των λόγων του και των λογισμών ου. Να που ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, δεν είναι ούτε και τώρα πετρωμένος στις εικόνες του, μα πηγαινοέρχεται ανάμεσά μας, ζει, αναπνέει, κινείται, μιλάει. Βγαίνει κλεφτά από τις «γερόντισσες εκκλησιές», ανακατώνεται με το πλήθος, μπαίνει στις κουβέντες του, δίνει ορμήνειες. «Εμπρός παιδιά, ογλήγορα για το γένος». Για το γένος των ανθρώπων, που έχει την ανάγκη του και σήμερα, όπως και τότε...».

 ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΓΙΑ ΑΝΤΙΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

 Καθώς έτρωγε, θυμήθηκε τον ηλεκτρολόγο που ήταν ανεβασμένος και δούλευε τόσο ψηλά. Κι’ ήρθε στο νου του μια άλλη περίπτωση με τον ηλεκτρολόγο το Μάκη το Γκίκιζα.

Ήταν η πρώτη αντιπαράσταση καθώς μπήκε στην ομάδα... Πρώτη φορά τον έβλεπε αυτόν τον άνθρωπο, μα του έδειξαν φωτογραφίες μέσα στο γραφείο, φωτογραφίες μικρές, μεγάλες, προφίλ, ανφάς. Του είπαν κι’όλας τί να πει, με το νι και με το σίγμα. Ο κρατούμενος άνοιξε τα γελούμενα μάτια του και τον ρώτησε:

– Κάναμε μαζί όλ’ αυτά που με κατηγορείς;

– Τα κάναμε βρε Μάκη, τί δηλαδή; Να πω ψέματα;

– Και τότε γιατί δεν είσαι κατηγορούμενος; ρώτησε ο Γκίκιζας και τον χτύπησε απαλά στον ώμο:

– Δεν πειράζει φίλε. Το ψωμάκι σου βγάζεις.

Έτσι τον έβγαλε από το αδιέξοδο τής απάντησης ο ίδιος ο κρατούμενος.

 

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ, ΑΡ. 36 (1938)

 ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΜΙΧΑΛΗ ΣΤΑΦΥΛΑ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ

 Αφού είν’ αλήθεια πως περνούμε την πιο κρίσιμη καμπή τής αναδημιουργίας, όπου ξαναπλάθονται όλες οι ηθικοπνευματικές αξίες, δεν πρέπει να περιμένουμε μοιρολατρικά καλλιτέρεψη και να περιμένουμε μέλλον μ’ ευρύτερο πνευματικόν ορίζοντα, αν δεν εργαστούμε εντατικά κι’ αν δε λευτερώσουμε την ψυχή μας από κάθε είδους πρόληψη, σπάζοντας με τ’ ατσαλένια μας μπράτσα κάθε είδους δεσμά κι’ αλυσίδες.

ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ

 (κείμενο Ανδρέα Τσούρα)

 Όπως εξήγησε σε μία συνέντευξή του στην ΕΡΤ (σ.σ.: εννοεί το Μιχάλη Σταφυλά), εμπνεύσθηκε το μυθιστόρημα, όταν διάβασε πως ο σμηναγός Θεοδωρίδης, βομβαρδίζοντας θέσεις ανταρτών στο Γράμμο, χτυπήθηκε από τα πυρά τους και, χρησιμοποιώντας επιτυχώς το αλεξίπτωτο, έπεσε, ευτυχώς γι’ αυτόν, κατά τη μεριά τού εθνικού στρατού. Όμως, λίγα χρόνια αργότερα, αυτός ο «ηρωικός» αεροπόρος έπεσε θύμα σκευωρίας, μαζί με δεκάδες άλλους συναδέλφους του, που βασανίστηκαν με τον πιο σκληρό και απάνθρωπο τρόπο, όχι για ιδεολογικές αντιθέσεις, αλλά για ν’ ανοίξει ο δρόμος προώθησης άλλων στην ιεραρχία τού Σώματος. Μια υπόθεση παραλογισμού, που έφτασε ως τη δίκη και την καταδίκη, με ψευδείς καταθέσεις και ομολογίες.

ΟΙ ΓΙΓΑΝΤΕΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ

 (κείμενο Ανδρέα Τσούρα)

Το βιβλίο τούτο είναι δώρο πνεύματος και ύψους από εκείνα που ωφελούν και μένουν. Είναι χιλιάδες βιβλία μέσα σε ένα. Το απόσταγμά τους και η πεμπτουσία τους. Στη σημερινή ιλιγγιώδη εποχή, είναι δύσκολο, ο άνθρωπος να συμβαδίσει με τις υπάρχουσες γνώσεις. Να, γιατί, οι «ΓΙΓΑΝΤΕΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ», η Παγκόσμια αυτή Εγκυκλοπαίδεια έρχεται να υπηρετήσει το σύγχρονο άνθρωπο.

Στοιχεία επικοινωνίας

Η Αδελφότητα Γρανιτσιωτών στεγάζεται σε αίθουσα πολλαπλών χρήσεων στο εσωτερικό τής πλατείας Νικολαΐδη, στον Καρέα (Τ.Κ. 16233) του Βύρωνα, έπειτα από ευγενική παραχώρηση του πρώην δημάρχου Βύρωνα Νίκου Χαρδαλιά. Η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου μας είναι η info@engranitsi.gr και ελέγχεται καθημερινά. Τα τηλέφωνα των μελών τού παρόντος Δ.Σ. φαίνονται στην συνημμένη εικόνα.