Στέφανος Γρανίτσας

Written by Super User. Posted in Το χωριο μας - άνθρωποι - ΣτέφΓραν

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΓΡΑΝΙΤΣΑΣ

Ένας πολυτάλαντος ορεσίβιος, που κατέκτησε τα Αθηναϊκά σαλόνια

            Ο Στέφανος Γρανίτσας γεννήθηκε στη Γρανίτσα το 1980. Ο πατέρας του Ανδρέας και η μητέρα του Ελένη φρόντισαν να δώσουν στο μικρό Στέφανο, καθώς και στα άλλα τρία παιδιά τους Νικόλαο, Δημοσθένη και Αθανάσιο, ό,τι πολυτιμότερο και αγνότερο και να τον μεγαλώσουν με τις συνήθειες, τα έθιμα και τις αγνές συμπεριφορές της περιοχής.

            Στη Γρανίτσα τελείωσε τις βασικές του σπουδές και στην Άρτα συμπλήρωσε τις γυμνασιακές του γνώσεις. Φτάνοντας στην Αθήνα, εισήχθη στη νομική Σχολή Αθηνών, την οποία και τελείωσε. Ασχολήθηκε όμως με πολλά πράγματα μαζί και σε όλα σημείωσε αξιοζήλευτη επιτυχία. Υπήρξε δημοσιογράφος ,λογοτέχνης, ποιητής, διηγηματογράφος, ευθυμογράφος, θεατρικός συγγραφέας, πολιτικός. Ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου είχε πει: «Αυτός ο Ευρυτάνας είναι ικανός δι΄όλα. Έχω την ιδέα ότι και μουσικήν αν επιχειρούσε να συνθέσει, θα το κατάφερνε.». Όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η δημοσιογραφία. Ως δημοσιογράφος εργάστηκε σε πολλές και σοβαρές εφημερίδες και διακρίθηκε καταλαμβάνοντας υψηλά αξιώματα. Ο ΜΠΡΑΝ έγραφε στο Έθνος: «Ο Γρανίτσας ήταν ο κάλλιστος χρονογράφος, ο αρθρογράφος, ο μυθοπλάστης, ο νεώτερος Ρουμελιώτης Αίσωπος, ο οικονομολόγος, ο πολιτικός.». Και ο Χρήστος Καμπάνης, στην εφημερίδα ΕΣΠΕΡΙΝΟΝ ΝΕΟΝ ΑΣΤΥ σημείωνε: «Είχε κεφαλήν ορεινού, προφορά ορεινού, συμπεριφορά και διανοητικότητα ορεινού.» και συνέχιζε: «Μετά δύο χρόνια, ήταν συντάκτης εφημερίδος, μετά τρία ή τέσσερα δραματικός συγγραφεύς, συγγραφεύς επιθεωρήσεων. Έπειτα βουλευτής, αρχηγός ανταρτικού σώματος και κατόπιν ανώτερος υπάλληλος εις την γενικήν διοίκησιν Ιωαννίνων.».

            Το 1905, στην επανάσταση του Θέρισου, επισκέφτηκε την Κρήτη και γνωρίστηκε προσωπικά με τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Λέγεται ότι τότε έπεισε τον Βενιζέλο να ανέβει στην Αθήνα και να αναλάβει τις τύχες της Ελλάδας. Από τότε διατηρούσε θερμή φιλία μαζί του. Το 1906 σε ηλικία μόλις 26 ετών εκλέχτηκε βουλευτής του Νομού Αιτωλοακαρνανίας και υπήρξε ένας από τους πλέον πιστούς συνεργάτες του πρωθυπουργού Ελευθ. Βενιζέλου.

            Αλλά και κατά τους νικηφόρους βαλκανικούς πολέμους τού ΄12-΄13, ο Στέφανος Γρανίτσας άφησε πίσω του μια λαμπρή σταδιοδρομία και έτρεξε στα βουνά της Ηπείρου όπου ίδρυσε αντάρτικο σώμα και πολέμησε με ηρωισμό και αυταπάρνηση τον εχθρό.

            Το σπουδαιότερο και γνωστότερο συγγραφικό του έργο είναι «Τα άγρια και τα ήμερα του βουνού και του λόγγου». Λέγεται ότι, όταν έγραφε το βιβλίο αυτό επισκεπτόταν συνεχώς, νύχτα και μέρα τους βοσκούς και τους γεωργούς της Γρανίτσας και έκανε μαζί τους ατέλειωτες συζητήσεις για τη ζωή και τη συμπεριφορά των άγριων και των ήμερων ζώων.

            Όμως, στις 13 Σεπτεμβρίου του 1915 ημέρα Κυριακή, ο Στέφανος Γρανίτσας, σε ηλικία μόλις 35 ετών, άφησε στην Αθήνα την τελευταία του πνοή. Γράφτηκε ότι ο θάνατός του προήλθε από τύφο. Η κηδεία του έγινε την άλλη μέρα στις 10:30 το πρωί στον Ι.Ν. Αγ. Γεωργίου Καρύτση. Οι στενότεροι συγγενείς του ήταν οι γονείς και τα αδέλφια του. Την παρακολούθησαν όλοι οι Υπουργοί, όλοι οι βουλευτές πολλοί επίσημοι και πλήθος ευρυτάνων. Ο πρωθυπουργός, συντομεύοντας την επίσκεψή του στα ανάκτορα του Τατοΐου, μόλις πρόλαβε την ταφή του στο Πρώτο νεκροταφείο.

            Οι αρθρογράφοι και οι χρονογράφοι της εποχής ασχολήθηκαν όλοι με τον απρόσμενο θάνατο του Στέφανου Γρανίτσα. Όλοι παραδέχονταν ότι σε τόσο μικρή ηλικία είχε κατακτήσει την Αθηναϊκή κοινωνία και με τα γραπτά του αλλά και με την αγνή, ανιδιοτελή και ηρωική συμπεριφορά του, έχοντας σκορπίσει νότα αισιοδοξίας για το μέλλον τού Ελληνικού λαού. Μ ε τις πράξεις και τις ενέργειές του, μέσα στον τόσο σύντομο βίο του, ο Στέφανος Γρανίτσας άφησε πίσω του βαριές παρακαταθήκες. Παρακαταθήκες φιλοπατρίας και ηρωισμού, ανθρωπίνων σχέσεων και στήριξης των αδυνάτων και φτωχών αλλά και εργατικότητας και ζωηρού ενδιαφέροντος για τα δίκαια του συνόλου του ελληνικού λαού.

ΑΠΑΝΤΑ ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΓΡΑΝΙΤΣΑ

 Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΔΡΑΣΗ

(κείμενο Μάρκου Γκιόλια)

 Μα προπαντός ο Γρανίτσας στάθηκε  ένας σημαιοφόρος τού αγροτισμού και της γεωργικής αναγέννησης. Ο Δήμος Νησιώτης, που τον επισκέφθηκε στο σπίτι του μαζί με το Λυδό Ποδαβρό, έγραφε στο «Νουμά» τού 1913:

«Τί πεζός άνθρωπος αυτός ο Γρανίτσας! Ούτε για εξωτερική πολιτική μας μίλησε, ούτε για την αντιπολίτευση, ούτε για κανένα βλαχοδήμαχρο τής επαρχίας του. Μα, βουλευτής είναι αυτός; Αλλοίμονο σε κείνους που τον έχουν αντιπρόσωπό τους: Ο Γρανίτσας μάς πήρε τ’ αυτιά μας μιλώντας μας μιάν ώρα ολάκερη για τη γεωργική παραγωγή τού τόπου, πώς θα καλλιτερέψη, πιό δρόμο πρέπει να τραβήξει η εκπαίδευση για ν’ αγαπήσουν  τα χωριατόπουλα τη γή, πώς θα λυθούν τα μεγάλα γεωργικά ζητήματα τής χώρας και άλλα αντιβουλευτικά πράγματα. Μας μίλησε ακόμα και για την (ακούστε και φρίξτε) κατσίκα! Μάλιστα, για την κατσίκα, σα νάναι κατσικάς και μας παρουσίασε γαλλικά συγγράματα, μας έδειξε σε εικόνες πιά είναι η ξένη κατσίκα και πιά κατάντησε η ρωμέικη ή πώς μπορεί να καλλιτερέψη η ράτσα της και να δώση περισσότερο γάλα... Νά κι’ ένας αληθινός νέος βουλευτής, που δεν μοιάζει καθόλου με τους παλιούς.».

ΑΠΑΝΤΑ ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΓΡΑΝΙΤΣΑ

 Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

(κείμενο Στέφανου Γρανίτσα)

 Παρ’ όλα αυτά όμως στα ελληνικά χωράφια πλανάται ακόμη άπειρος κόσμος τής ελληνικής ψυχής σε ήχους, σε θρύλους, σε παροιμίες και σε προλήψεις. Επάνω των θα ημπορούσε να υφανθή πανεύμορφο το ελληνικό διήγημα, η μουσική να βυζάξη θείον οπόν, ο στίχος να διαλέξη πολυτίμους ρυθμούς και χρώματα. Και στο σύνολό των να παρουσιάζεται ο ελληνικός λαός ως εις καθρέφτη, μάγος σε αίσθημα, με φως σοφίας σε σκέψη και παρατήτηση και άφθονος σε καλαισθησία. Αλλά δίπλα στη μοίρα τής αδιαφορίας τού κράτους είχε και μια άλλη ακόμα θλιβερώτερη η ελληνική λαογραφία. Οι περισσότεροι από όσους επήγαν προς τον λαόν διά να συνάξουν έθιμα και παραδόσεις του, επήραν μαζί τους τα κιάλια τής αρχαιότητος. Εμάζευαν ό,τι ήκουαν και έβλεπαν, αλλά υπό τον αυστηρόν όρο να εμύριζε αρχαιότητα. Εάν δεν έβλεπαν, ότι ένα έθιμο ή μία παροιμία ή ένας θρύλος είναι παραφθορά ενός αρχαίου αντιστοίχου, τον άφηναν εκεί όπου τον ήκουαν, αδιαφορούντες εάν ήτο ωραίο, αν ήτο θαυμάσιο, αν ήτο θείο. Ηρνούντο στον νέο ελληνικό κόσμο το δικαίωμα να ζή και μόνος του, να σκέπτεται, να αισθάνεται, να παθαίνεται με τα δικά του νεύρα και τις ιδέες. Έπρεπε να ζή ως μία ηχώ των προγόνων του και τίποτε πέραν αυτού. Έμειναν λοιπόν στους κάμπους και τα βουνά πλήθος καλλονών τής ελληνικής ψυχής, οι οποίες χάνονται από στιγμής εις στιγμήν υπό τον οδοστρωτήρα τής νέας εποχής.

ΑΠΑΝΤΑ ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΓΡΑΝΙΤΣΑ

 ΤΟ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΜΑΣ ΖΗΤΗΜΑ

(ή ΠΕΡΙ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΙΤΑΠΟΘΗΚΩΝ)

(κείμενο Στέφανου Γρανίτσα)

 Το κράτος εισπράττει εκ τού επί τού αραβοσίτου δασμού περί τας 400 χιλιάδας κατ’ έτος και ιδού εν ολίγοις ο απολογισμός τής πολιτικής του αυτής. Πληρώνει χιλιάδες εις βοηθήματα των πλημμυροπαθών, ίσως 50 – 60 χιλ. κατ’ έτος – αφού μόνον εις δύο δήμους είδα ότι θα πληρώση εφέτος περί τας 20 χιλιάδας, χάνει χιλιάδας δένδρων δημιουργών νέους ποταμούς, χειμάρρους, πνίγει δρόμους και γεφύρια διά τα οποία  εξοδεύει χιλιάδας, ανοίγει έλη – άπειρα έλη είναι αρτισύστατα – φθείρει σώματα διά τής πείνας και τού πυρετού, ερημώνει τους αγρούς, παραγεμίζει τας πόλεις, ενισχύει τον παρασιτισμόν και μετρά εις το τέλος τα καράβια τα οποία φεύγουν προς την Αμερικήν γεμάτα ανθρώπους. Ώ αθάνατον Ελληνικόν κράτος! Ενδιαφέρεσαι να μη πέση η αξία των εντοπίων σιταριών και αδιαφορείς αν η αξία τού ανθρώπου έφθασε κάτω από την αξίαν τού καρβούνου!

ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΗΜΕΡΑ ΤΟΥ ΒΟΥΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΛΟΓΓΟΥ

ΑΓΡΙΟΜΕΛΙΣΣΙ

Δύο πλάσματα τού Θεού, το πρόβατον και η μέλισσα, έχουν τον αλλτρουϊσμόν ή την παραφροσύνην τόσον ισχυράν, ώστε εκεί όπου ώρμησεν ο αρχηγός, να ακολουθούν πιστά, έστω και αν βλέπουν τον θάνατον εμπρός των. Επήδησεν ο αρχηγός των προβάτων (το γκεσέμι) εις ένα γκρεμόν; Τον ακολουθούν όλα τα πρόβατα και πρέπει να σπάση γκλίτσες επάνω των ο τσοπάνης, διά ν’ ανακόψη το πήδημά των. Επήρε μία μέλισσα αυτόν το δρόμον; Σχηματίζεται όπισθέν της αλυσίδα, όλο το μελίσσι και δεν πλαγιοδρομεί, χίλιοι μελισσοφάγοι να είναι παρατεταγμένοι δεξιά και αριστερά.

ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΗΜΕΡΑ ΤΟΥ ΒΟΥΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΛΟΓΓΟΥ

ΜΠΑΡΜΠΑΡΟΥΣΣΑ

Εις τα χωριά τού γειτονικού δήμου Ιδομένης (Βάλτος) απαντά κανείς συχνά το όνομα (Ψαλμένος). Οι άνθρωποι με το όνομα αυτό έχουν μίαν τραγικήν ιστορίαν. Εκηδεύθησαν, εψάλθησαν, ετάφησαν ζωντανοί. Η αφορμή δεν ήτο καμμία νεκροφάνεια, όπως ημπορεί να υποθέση κανείς, αλλά ανάγκη θεραπευτική. Εις τα χωριά αυτά απαντάται εν αφθονία ένα κόκκινον ερπετό, είδος θαλασσινού κάβουρα, ονομαζόμενον μπαρμπαρούσα. Ως επί το πλείστον συχνάζει εις τα σιτάρια, όπου κατά το θέρος κτυπά εις τα χέρια τούς θεριστάς. Ο κτυπηθείς μετά πέντε – δέκα λεπτά είναι νεκρός, μή παρουσιάζων κανέν σημείον ζωής. Αλλ’ οι χωρικοί γνωρίζουν ότι οι άνθρωποι είναι ζωντανοί. Φέρουν λοιπόν τον κτυπηθέντα εις το σπίτι του, τον νεκροστολίζουν, τού κάνουν το φέρετρον , το κηδεύουν, τον ενταφιάζουν και μετά πέντε δέκα λεπτά τον αποσύρουν εκ τού τάφου ζωντανόν. Φαίνεται ότι κάποτε, ενώ εκήδευαν κάποιο θύμα τής μπαρμπαρούσας, συνέβη ν’ αναστηθή το νομιζόμενος νεκρός κατά τον ενταφιασμόν, και έκτοτε εθεσπίσθη η κηδεία ως θεραπευτική μέθοδος διά τους δηλητηριαζομένους από την μπαρμπαρούσαν. Πολλοί χωρικοί μολαταύτα μού είπαν ότι η κηδεία είναι τρόπος εξιλεώσεως τούς μπαρμπαρούσας, η οποία έχει τόσο πείσμα, ώστε, κατά τας διηγήσεις των, σκάζει αμέσως, εν τύχη και αποτύχη εις το πήδημά της κατά τού θεριστού.

ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΗΜΕΡΑ ΤΟΥ ΒΟΥΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΛΟΓΓΟΥ

ΜΠΕΚΑΤΣΑ

Προσοχή, διότι έχετε απέναντί σας μίαν αγγλοπρεπεστάτην κυρίαν τού ελληνικού λόγγου. Πάντα τα κατ' αυτήν είναι μέθοδος, ρυθμός, τάξις, πρωτόκολλον. Θα βγή από τα χαμόκλαρα άμα φανή το πρώτο αστέρι κατά τους νατουραλιστάς. Το δρομολόγιόν της είναι τόσον τυπικόν, ώστε παλαιοί πρακτικοί κυνηγοί βεβαιούν ότι το έκλεψαν μέχρι τελευταίας γραμμής και το παραθέτουν στα βιβλία των ως δελτίον τελετής. Την τάδε ώρα βγαίνει από τα χαμολόγια, την δείνα θα περάση από κεί, τώρα είναι στο λόφο, ύστερα θα είναι στο ρέμμα. Αν είναι υγρασία ιδέτε τα ανατολικά, αν είναι ξέρα, κατεβήτε στα όχτια, κτυπήστε εκείνη την τούφα κ.λπ.

 

 

 

 

 

 

 


Στοιχεία επικοινωνίας

Η Αδελφότητα Γρανιτσιωτών στεγάζεται σε αίθουσα πολλαπλών χρήσεων στο εσωτερικό τής πλατείας Νικολαΐδη, στον Καρέα (Τ.Κ. 16233) του Βύρωνα, έπειτα από ευγενική παραχώρηση του πρώην δημάρχου Βύρωνα Νίκου Χαρδαλιά. Η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου μας είναι η info@engranitsi.gr και ελέγχεται καθημερινά. Τα τηλέφωνα των μελών τού παρόντος Δ.Σ. φαίνονται στην συνημμένη εικόνα.